مدیریت بیماری
سرطان پستان در مردان
سرطان پستان مردان نوعی سرطان نادر است که در بافتهای پستان مردان شکل میگیرد. گرچه سرطان پستان عموما به عنوان یک بیماری در زنان پذیرفته شده، اما در مردان نیز رخ میدهد.
این نوع سرطان در هر سنی رخ میدهد، اما بیشتر در بین مردان مسن بروز میکند. با این حال بسیاری از مردان با مشاهده علائم این بیماری، مانند وجود توده در پستان، مراجعه به پزشک را به تاخیر میاندازند. به همین دلیل سرطان پستان در مردان زمانی تشخیص داده میشود که بیماری در حالت پیشرفته است.
علائم و نشانهها
نشانههای سرطان پستان در مردان عبارتند از:
- وجود توده بدون درد یا ضخیم شدن بافت پستان
- تغییر در پوستی که پستان را میپوشاند، مانند فرورفتگی، قرمزی یا پوسته پوسته شدن
- بروز تغییر در نوک پستان، مانند قرمزی یا خارش، یا فرورفتگی نوک پستان
- ترشح از نوک پستان
علل شایع
علت اصلی بروز سرطان پستان در آقایان مشخص نیست.
پزشکان میدانند که سرطان پستان زمانی رخ میدهد که برخی سلولهای پستان خیلی سریعتر از سلولهای سالم تقسیم میشوند. سلولهای رشد کرده تشکیل یک تومور میدهند که ممکن است در بافتهای مجاور، غدد لنفاوی و یا دیگر اعضای بدن نیز پخش شوند.
محل شروع سرطان پستان مردان
در زمان بلوغ، بافت پستان در زنان بیشتر تولید شده و رشد میکند، اما در مردان این اتفاق نمیافتد. اما بروز سرطان پستان در مردان هم ممکن است، زیرا بافت پستان در مردان نیز از زمان تولد وجود دارد.
انواع سرطان پستان که در مردان تشخیص داده شده است، عبارتند از:
- سرطانی که در مجراهای حمل شیر (کارسینوم مجرایی) شروع میشود: تقریبا سرطان پستان در تمام مردان از نوع کارسینوم اجرایی است.
- سرطانی که در غدد تولید شیر شروع میشود (سرطان لوبولار): این نوع سرطان در مردان به ندرت بروز میکند، زیرا لوبول در بافتهای پستان مردان بسیار کم است.
- سرطانی که به نوک پستانها کشیده میشود (بیماری پاژه نوک پستان): سرطان پستان در مردان به ندرت در مجاری شیر بروز کرده و به نوک پستان کشیده میشود، در صورت بروز باعث نرم شدن و پوسته پوسته شدن اطراف نوک پستان میشود.
عوامل تشدید کننده خطر
عواملی که خطر بروز سرطان پستان را در آقایان افزایش میدهند، عبارتند از:
- ژنهای ارثی که خطر بروز سرطان پستان را افزایش میدهند
برخی مردان ژنهای غیرطبیعی از والدین خود به ارث میبرند که خطر بروز سرطان پستان را افزایش میدهند.
- بالا رفتن سن
خطر بروز سرطان پستان با بالا رفتن سن نیز افزایش مییابد. خطر بروز این سرطان در سنین بین 68 تا 71 سالگی به اوج خود میرسد.
- قرار گرفتن در معرض استروژن
داروهای مربوط به استروژن، مانند داروهایی که برای تغییر جنسیت یا برای درمان سرطان پروستات مصرف میشوند، خطر بروز سرطان پستان را در مردان افزایش میدهند.
- وجود سابقه خانوادگی سرطان پستان
اگر یکی از اعضای خانواده شما مبتلا به سرطان پستان بوده، احتمال بروز این سرطان در شما نیز افزایش مییابد.
- بیماریهای کبدی
شرایط خاصی، مانند سیروز کبدی، میتواند باعث کاهش هورمونهای مردانه و افزایش هورمونهای زنانه شود و در نتیجه خطر بروز سرطان پستان را افزایش دهد.
- چاقی
سلولهای چربی آندروژنها را به استروژن تبدیل میکنند. تعداد بیشتر سلولهای چربی در بدن منجر به افزایش استروژن و در نتیجه افزایش خطر بروز سرطان پستان میشود.
- قرار گرفتن در معرض پرتو
اگر پرتودرمانی بر روی پستان شما انجام میشود، مانند روشهایی که برای درمان سرطان در ناحیه قفسه پستان به کار میروند، خطر بروز سرطان پستان بعدها در زندگی شما بیشتر خواهد شد.
تشخیص
پزشک برخی آزمایشها و فرایندهای تشخیصی انجام خواهد داد که عبارتند از:
- معاینه بالینی
پزشک با نوک انگشت خود پستان بیمار و اطراف آن را برای تغییرات و وجود توده، بررسی خواهد کرد. وی بزرگی تودهها، نزدیکی آنها به پوست و عضلات را بررسی میکند.
- روشهای تصویربرداری
ماموگرافی و سونوگرافی میتوانند تودههای مشکوک در بافت پستان را نشان دهند.
- بیوپسی
در این روش یک سوزن کوچک برای برداشتن نمونهای از بافت وارد پستان میشود و بافت برداشته شده برای تحلیل و بررسی به آزمایشگاه ارسال میشود. نتایج آزمایش وجود سرطان پستان را در فرد تایید یا رد میکند و در نوع تایید نوع سرطان را نیز مشخص میکند.
- آزمایشات تکمیلی
به منظور بررسی انتشار ضایعه پزشک ممکن است فرد را جهت آزمایشاتی مانند تصویربرداری از قفسه سینه، سونوگرافی کبد و اسکن استخوان و سی تی اسکن ارجاع دهند.
تعیین درجه سرطان
تعیین درجه سرطان به پزشک کمک میکند تا گزینههای درمانی مناسب را برای بیمار ارزیابی کند. نمونهبرداری یا بیوپسی، آزمایش خون و آزمایشهای تصویری برای تعیین سطح سرطان پستان مورد استفاده قرار میگیرند.
مراحل مربوط به سرطان پستان مردان عبارتند از:
- درجه 1: قطر تومور به وجود آمده بیشتر از 2 سانتیمتر (3.4 اینچ) نیست و در غدد لنفاوی پخش نشده است.
- درجه 2: قطر تومور به وجود آمده به 5 سانتیمتر میرسد و تا مجاورت غدد لنفاوی رشد کرده است. یا ممکن است تومور بیشتر از 5 سانتیمتر باشد، اما در غدد لنفاوی هیچ سلول سرطانی وجود نداشته باشد.
- درجه 3: تومور ممکن است بیشتر از 5 سانتی متر باشد و وارد غدد لنفاوی مجاور نیز شده باشد. غدد لنفاوی بالای استخوان ترقوه حتی ممکن است دارای سلولهای سرطانی باشند.
- درجه 4: در این مرحله سرطان به اندامهای دیگر، مانند استخوان، مغز، کبد یا ریهها، هم وارد شده است.
درمان
به منظور تعیین گزینه درمانی مناسب برای سرطان پستان در مردان، پزشک مواردی مانند سطح سرطان، سلامت جسمی فرد و ترجیحات وی را بررسی میکند. درمان سرطان پستان مردان اغلب شامل جراحی و دیگر روشهای درمانی میشود.
جراحی
هدف از جراحی برداشتن تومور و بافتهای اطراف آن میباشد. فرایند جراحی شامل موارد زیر میشود:
- برداشتن بافت پستان و غدد لنفاوی اطراف آن (ماستکتومی رادیکال اصلاح شده): جراح تمام بافت پستان، از جمله نوک پستان و اطراف آن و برخی غدد لنفاوی زیر بغل را برمیدارد.
- برداشتن یک غده لنفاوی برای آزمایش (بیوپسی غده لنفاوی نگهبان): پزشک غدهای را که به احتمال زیاد اولین مکان برای رشد سلولهای سرطانی بودهاند را شناسایی میکند. این غده لنفاوی برداشته شده و مورد بررسی قرار میگیرد. اگر هیچ سلول سرطانی پیدا نشود، به این معناست که سرطان پستان بیشتر از بافتهای پستان به جای دیگری سرایت نکرده است.
پرتودرمانی
در پرتودرمانی از اشعههای دارای انرژی بالا برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود. در سرطان پستان مردان، پرتودرمانی پس از جراحی و برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده در پستان، عضلات و یا زیر بغل استفاده میشود.
در زمان انجام پرتودرمانی، پرتو از یک دستگاه بزرگ که در اطراف بدن حرکت میکند، خارج میشود و انرژی متمرکز را به نقاط خاصی از پستان هدایت میکند.
شیمیدرمانی
در شیمیدرمانی از داروهایی برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده میشود. این داروها ممکن است از طریق رگ به بدن تجویز شوند یا به شکل قرص مصرف شوند، یا به هر دو روش.
پزشک ممکن است پس از جراحی شیمیدرمانی را توصیه کند تا تمام سلولهای سرطانی باقیمانده از بین بروند. شیمیدرمانی یک گزینه درمانی برای مردانی است که به سرطان پیشرفته مبتلا هستند.
هورمون درمانی
بسیاری از مردان مبتلا به سرطان پستان دارای تومورهایی هستند که رشد آنها بستگی به هورمونهای بدنشان دارد (حساس به هورمون). اگر سرطان شما از نوع حساس به هورمون است، پزشک هورمون درمانی را پیشنهاد خواهد کرد.
هورمون درمان برای سرطان پستان مردان اغلب شامل مصرف داروی تاموکسیفن است که برای خانمها نیز مصرف میشود. دیگر داروهایی که برای هورمون درمانی در زنان مبتلا به سرطان پستان استفاده میشود، تاثیر مثبتی بر روی مردان نداشته است.