مدیریت بیماری
سرطان پوست ملانوما
ملانوما نوعی سرطان پوست است. زیاد شایع نیست اما بسیار خطرناک و جدی است. ملانوما معمولاً به صورت یک خال با لبههای ناهموار و شکلی نامتقارن است. ممکن است سیاه، قهوهای یا بیش از یک رنگ باشد. بیشتر ملانوماها یک زائده جدید پوستی را نشان میدهند اما میتوانند به همان خال رایج یا وجود نشانهای روی پوست، ظاهر شوند.
ملانوما میتواند تنها پوست را مورد حمله قرار دهد و یا اینکه به سایر ارگانهای بدن و استخوانها حمله کند. این مبحث تنها ملانومایی را پوشش میدهد که پوست را مورد هدف قرار میدهد نه انواع دیگر که به چشم یا سایر اعضای بدن، آسیب میرسانند.
علائم و نشانهها
- ملانوما در مراحل اولیه ممکن است نشانهای نداشته باشد. یا درد، خارش و خونریزی داشته باشد.
- هر تغییر در سایز، شکل و رنگ خال ممکن است نشانه ملانوما باشد.
- ملانوما ممکن است یک خال مشکی یا قهوهای مسطح با لبههای ناهموار باشد. اکثراً دارای شکل نامنظم و نامتقارن است. این خالها به هر سایزی ممکن است باشند اما اغلب 6 میلیمتر یا بزرگتر هستند.
- ملانوما در هر جایی از بدن ممکن است ایجاد شود. اغلب در قسمت بالایی کمر در آقایان و در خانمها بیشتر در قسمت پاها دیده میشود.
علل شایع و عوامل تشدید کننده خطر
- ملانوما در اثر قرار گرفتن زیاد در معرض نور خورشید، ایجاد میشود. اشعه یو.وی نور خورشید باعث تغییر سلولهای عادی به سلولهای سرطانی میشود. این سلولهای سرطانی به سرعت رشد کرده و بافتهای مجاور را درگیر میکنند.
- اگر پوست روشن، سابقه فامیلی، خالهای غیرطبیعی و غیرمعمول دارید، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان ملانوما هستید. این خالها ممکن است محو پوست شود و با پوست هم سطح گردد و یا صاف، پوسته پوسته و یا زبر باشند.
عوارض احتمالی
عدم درمان سرطان پوست میتواند باعث شود که سلولهای سرطانی به بافتهای سالم پوست نیز آسیب برسانند و در موارد شدید در دیگر اعضا گسترش یابد.
تشخیص
پزشک پوست را برای تشخیص سرطان به خوبی معاینه میکند و اگر نشانهای از ملانوما پیدا کند، از بافت آن قسمت نمونهبرداری میکند. متخصص آسیب شناسی (پاتولوژی) نمونه بافت را از نظر وجود و عدم وجود ملانوما مورد آزمایش قرار میدهد.
اگر نتیجهی نمونهبرداری، ملانوما را نشان دهد، آزمایشات بیشتری جهت تشخیص اینکه سرطان به غدد لنفاوی منتشر شده یا نه انجام میشود.
درمان
رایجترین روش درمان ملانوما جراحی جهت برداشت کل سرطان است. این تنها راه درمان برای ملانومایی است که هنوز به سایر بافتها منتشر نشده است.
درمانهای دیگر برای ملانوم عبارتند از: شیمیدرمانی، پرتودرمانی، ایمونوتراپی و درمان هدفمند.