مدیریت بیماری
جراحی آنوریسم سرخرگ (بیرون زدگی جدار سرخرگ)
سرخرگ به رگی گفته میشود که خون را ازقلب به قسمتهای دیگر بدن میبرد. فشار جریان خون در سرخرگها زیاد است. آنوریسم به معنی بیرونزدگی به صورت حباب در دیواره سرخرگها است. در حقیقت آنوریسم درسرخرگها، ناشی از یک ضعف در دیوارهی آنها است که به تدریج به علت بالا بودن فشار در داخل سرخرگ، برجستگی و حباب ایجاد میشود. حباب ایجاد شده باعث نازک شدن دیواره سرخرگ شده و در اثر حرکت خون پاره میشود وخونریزی اتفاق میافتد. برداشتن این حباب( آنوریسم) با عمل جراحی انجام میشود.

علل شایع
علت اصلی بروز آنوریسم تصلب شرائین است.
سیگار اصلیترین عامل ابتلای افراد به آنوریسم آئورت شکمی است. علت اصلی بروز آنوریسم آئورت «سفت شدن شریان» است که به آن تصلب شرایین گرفته میشود. بسیاری از آنوریسمهای آئورت در نتیجه تصلب شرایین اتفاق میافتد. زیرا تصلب شرایین دیوارههای رگ آئورت را ضعیف کرده و افزایش فشار پمپاژ خون از داخل آئورت باعث ضعیف شدن لایه دیوارهای داخل آئورت و در نتیجه بروز آنوریسم خواهد شد.

دیواره آئورت سه لایه داخلی، میانی و خارجی دارد که این لایه ها باعث افزایش استقامت آئورت و خاصیت ارتجاعی آئورت شده و در نتیجه باعث می شود تا این رگ بتواند از پس فشار خون داخل خودش بر آمده و دچار آسیب نشود. حالا در صورتی که فشار خون داخل آئورت افزایش پیدا کند، لایه میانی آئورت آسیب دیده و به مرور زمان باعث اتساع و گشاد شدن رگ آئورت می شود.
تروما نیز ممکن است باعث آسیب دیدگی دیواره های آئورت شده یا به مرور زمان باعث ضعیف تر شدن جدار این رگ شود.
عوارض احتمالی
خطرات و مشکلات احتمالی این جراحی به سلامتی عمومی بیمار و محل آنوریسم بستگی دارد. اما به طور کلی ممکن است مشکلات زیر را ایجاد کند.
- حمله قلبی
- ضربان قلب نامنظم
- خونریزی
- عفونت در محل
- سکته مغزی
- فلج ناشی از آسیب به ستون فقرات
- آسیب به کلیه
آمادگی قبل از مداخله
قبل از عمل جراحی، پزشک درباره نتایج مورد انتظار با بیمار صحبت خواهد کرد. بیمار باید لیستی از انواع داروها و مکملهایی را که مصرف میکند، در اختیار پزشک قرار دهد. پزشک دستورات لازم جهت قطع داروهای قبلی را برای بیمار درپرونده ثبت میکند.

روش انجام
تشخیص زودهنگام آنوریسم قبل از آنکه سرخرگ پاره شود امر مهمی است، چون ازمشکلات شدید جلوگیری میکند. در آنوریسم سرخرگ آئورت (سرخرگی که از قلب به اندامها میرود) درصورتیکه اندازهی آن بیشتر از ۵ سانتیمتر باشد به عمل جراحی نیاز است. به طور کلی در جراحی آنوریسم سرخرگی که در شکم قراردارد، یک رگ مصنوعی را به جای قسمت آسیب دیده سرخرگ قرار میدهند. اما در آنوریسم مغزی، جراحی کمی متفاوتتر است، به طوری که پس از پیدا کردن محل آنوریسم، با استفاده از گیرههای مخصوصی، آنوریسم را میبندند. پس از انجام عمل، با انجام تصویربرداریهای مکرر وضعیت عمل را بررسی میکنند.

نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.
باتوجه به محل سرخرگ (قلبی یا مغزی)، مراقبتهای پس از عمل نیز متفاوت خواهد بود. پس از عمل جراحی آنوریسم آئورت، بیمار باید یک برنامه بازتوانی قلب را انجام دهد. علاوه بر آن تغییر در رژیم غذایی، ترک سیگار، کنترل هیجان باید به شرح زیر در برنامه بازتوانی بیمار قرار بگیرد:
- از یک رژیم غذایی کم چرب و کم نمک پیروی کنید.
- مصرف انواع میوهها و سبزیجات را افزایش دهید.
- به جای غذاهای پر چرب از گوشت کم چرب، گوشت مرغ و ماهی بدون پوست استفاده کنید.
- از روغنهایی استفاده کنید که دارای چربیهای اشباع نشده است مانند روغن زیتون و ذرت.
- مصرف انواع مغزهای آجیل، غلات کامل، حبوبات مانند عدس، لوبیا و … را افزایش دهید.
- به صورت منظم ورزش کنید. قبل از انجام ورزش در مورد نوع و شدت حرکات ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.
- ورزشهای سبک مانند پیاده روی و دوچرخه سواری برای شما مفید است.
- از مصرف سیگار و انواع دخانیات اجتناب کنید.
- در صورت وجود سیفلیس باید هر چه زودتر آن را درمان کنید.
- باید فشارخون خود را با مراجعه منظم به پزشک کنترل کنید.
- اضطراب و تنش منجر به بدتر شدن وضعیت شما میشود، تا جای امکان از محیطهای پر تنش و پر اضطراب دور بمانید و انواع روشهای کنترل استرس را یاد بگیرید.

مراجعه به پزشک
- اگر شما یا یکی از اعضای خانواده علائم آنوریسم را دارید، به خصوص وجود یک توده ضرباندار در شکم یا پا، یا درد قفسه سینه یا شکمی این یک فوریت پزشکی است. با 115 تماس بگیرید و تا زمان رسیدن آمبولانس در تخت استراحت کنید.
- اگر حمله قبلی داشتهاید و بعد از آن دچار بی نظمی ضربان قلب یا علائم نارسایی احتقانی قلب شدهاید.
- اگر پس از جراحی، هر کدام از علایم دوباره رخ دهد.
- سایر موارد نگران کننده و اورژانسی