مدیریت بیماری
تعویض مفصل مچ دست
جراحی تعویض مفصل مچ دست نسبت به تعویض مفصل زانو یا ران رواج کمتری دارد، اما برای افرادی که به دلیل وجود آرتروز درد دارند، میتواند گزینهی مناسبی باشد. در این جراحی، بخشهای آسیبدیده استخوان مچ برداشته و با اجزای مصنوعی جایگزین میشوند. هدف از این عمل حفظ پایداری مفصل و از بینرفتن درد در حالی است که درمانهای محافظه کارانه جوابگو نبودند.
دلایل انجام
عدم درمان آسیب وارد شده به مفصل مچ دست موجب افزایش تورم و درد میشود و به مرور دامنه حرکات مچ دست افت پیدا میکند. بنابراین بهتر است هر چه سریعتر و پس از تشخیص (زیر نظر پزشک) جراحی انجام شود.
آمادگی پیش از روش
پیش از انجام عمل ممکن است نیاز باشد تا برخی از آزمایشات تصویربرداری را انجام دهید تا پزشک بتواند از محل دقیق آسیب مطلع شود. از جمله این روشها عبارتند از:
- سیتیاسکن (CT-SCAN)
- امآرآی (MRI)
نحوه انجام روش
این جراحی، اغلب با روشهای دیگر ترکیب میشود تا ناهنجاریها یا اختلالات موجود در تاندونها، اعصاب و مفاصل کوچک انگشتان را اصلاح کند. برای انجام جراحی، برشی روی مچ دست زده میشود. قسمت آسیب دیدهی ناحیه انتهایی استخوان آرنج برداشته میشود و جزء شعاعی پروتز در مرکز استخوان زندزبرین قرار میگیرد. پروتز در این ناحیه با مادهای استخوانی شکل (از جنس سیمان) ثابت میشود.
عوارض احتمالی
تمام جراحیها عوارضی مانند: خونریزی، عفونت و واکنش به ماده بیهوشی را به همراه دارند. از دیگر عوارض احتمالی این عمل عبارتند از:
- بیثباتی مچ دست
- عفونت
- جابجایی بخشی از اجزای مچ دست
- از بین رفتن ایمپلنتها
- آسیب به اعصاب یا عروقخونی
- شکستگی پروتز
اقدامات پس از عمل
پس از چندهفته (بسته به نظر پزشک) گچ دست باز میشود. پس از باز کردن گچ دست، نیاز است که 6 تا 8 هفته از آتل استفاده شود. استفاده از مسکن تا مدتی برای تسکین درد ضروری است اما همزمان باید برای بازگرداندن حداکثری دامنه حرکات دست و در نهایت افزایش قدرت و استقامت، تمریناتی انجام شود. پس از عمل، محدودیتهایی وجود دارد از جمله اینکه بهتر است از ابزارهایی مانند چکش استفاده نشود و از بلندکردن اجسام سنگین خودداری شود. کشش بیش از حد مچ میتواند منجر به شکستن پروتز شود درست مثل اینکه مچ طبیعی دست شکسته باشد.
به طور متوسط انتظار میرود که پروتز استفاده شده در این عمل 10 تا 15 سال کارایی داشته باشد. پیگیریهای طولانی مدت پس از عمل توصیه میشود بنابراین بهتر است هر سال یا هر 2 سال شرایط و مشکلات خود را بررسی کنید.
نتایج قابل انتظار
جراحی تعویض مچ دست درد بیماران مبتلا به آرتروز شدید را کاهش میدهد. همچنین دامنه حرکت مچ دست را تا حدامکان افزایش میدهد تا امکان انجام فعالیتهای روزمره را فراهم آورد. از انجام برخي فعاليتهايی كه ممکن است به مفصل دست فشار وارد کند، اجتناب شود.
نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.
- از غذاهایی که دارای ویتامین B1 (ب 1) هستند مانند غلات، جگر، دل، قلوه، حبوبات، سبزیجات دارای برگ تیره بیشتر استفاده کنید.
- 2 تا 3 روز بعد از عمل حركات ملايم شصت و انگشتان درون گچ را شروع کنید.
- پس از جراحی مچ دست گچ گرفته میشود و پس از این مدت نیز ممکن است نیاز باشد تا با آتل بسته شود.
- از فعالیتهایی که سبب افزایش فشار بر دست میشود اجتناب کنید (گرفتن، چنگ زدن).
- هنگامی که در وضعیت ایستاده قرار دارید به وسیله یک باند ساده یا روسری دست خود را از گردن آویزان کنید.
- هنگام حمام کردن با استفاده از کیسه پلاستیکی، مانع خیس شدن پانسمان دست خود شوید.
- ممکن است اثر زخم محل جراحی4 تا 6 هفته بعد از عمل برطرف میشود.
- مچ دست را در حالت عادی نگه دارید و از قرار دادن مچ دست در وضعیت خمیده، پیچ خورده، چرخیده (چلاندن لباس برای آبگیری) خودداری کنید.
- از حرکات تکراری مچ دست و نگه داشتن یک وسیله برای مدت طولانی خودداری کنید.
- به جای انگشت شصت و اشاره از تمامی دست و انگشتان برای گرفتن اشیاء استفاده کنید.
- دستها را به طور دورهای استراحت دهید.
- درد عمقی تا ماهها بعد از جراحي وجود دارد، میتوانید بوسیله آتلهای حمایتی مچ دست، که پزشک توصیه میکند درد را کاهش دهید.
- بهبودی کامل، ممکن است هفتهها و یا ماهها طول بکشد.
- در صورت تجویز آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک در فواصل معین و یک دوره کامل مصرف کنید. از قطع آن بدون دستور پزشک خودداری کنید.
- جهت تسکین درد از داروهای ضد درد طبق تجویز پزشک مصرف کنید.
- 14-10 روز بعد از عمل جهت برداشتن بخیهها به پزشک معالج یا بیمارستان، مراجعه کنید.
در صورت مشاهده موارد زیر به بیمارستان و یا پزشک مراجعه کنید
- کاهش حس و حرکت دست
- علائم عفونت زخم جراحی مانند گرمی، بوی بد و ترشح از محل زخم، تورم، قرمزی و افزایش درد در ناحیه عمل جراحی
- سایر موارد نگران کننده و یا اورژانسی