مدیریت بیماری
تب اسکارلت (مخملک)
تب اسکارلت (مخملک) یک بیماری باکتریایی است که در برخی افرادی که گلودرد میکروبی دارند، ایجاد میشود. مخملک، یک کهیر روشن و قرمز رنگ است که بیشتر سطح بدن را میپوشاند که معمولاً همراه با گلو درد و تب شدید است.

مخملک، بیشتر در میان کودکان 5 تا 15 سال رایج است. اگرچه زمانی به عنوان یک بیماری جدی در کودکان شناخته میشد، ولی امروزه درمانهای آنتیبیوتیکی خطر آن را کم کرده است. اما همچنان اگر درمان نشود، میتواند موجب وضعیتهای جدیتری شود که بر قلب، کلیه و دیگر اعضای بدن تأثیر میگذارد.
علائم و نشانهها
- کهیر قرمز. کهیری که شبیه آفتاب سوختگی است. معمولاً در صورت یا گردن آغاز میشود و به شکم، دستها و پاها سرایت میکند. چنانچه بر قسمت قرمز پوست فشار وارد آید، بیرنگ میشود.
- خطوط قرمز،چینهای پوستی در نزدیکی کشاله ران، آرنج، زانو، گردن و زیر بغل معمولاً از دیگر قسمت های پوست قرمزتر خواهد شد.
- آفتابسوختگی صورت. پوست صورت نیز تغییر کرده و صورت حالت آفتابسوختگی پیدا خواهد کرد. گاهی اوقات ممکن است اطراف دهان فرد مبتلا دایرهای بیرنگ نمایان شود.
- تغییر رنگ زبان. به طور کلی زبان قرمز رنگ و بر روی آن دانههای سفید برجسته به وجود خواهد آمد. این علائم معمولاً در ابتدای بروز بیماری ظاهر خواهد شد.

- تب 38.3 سانتیگراد و بالا تر، عموماً همراه با گرگرفتگی
- قرمزی و درد شدید گلو،گاهی با نقطههای سفید یا زرد
- بزرگ و دردناک شدن غدههای روی گردن
- حالت تهوع و استفراغ
- سردرد
علل شایع
مخملک، توسط همان نوع باکتری ایجاد میشود که موجب گلودرد میکروبی است. در مخملک، باکتری، سمی آزاد میکند که موجب شکلگیری کهیر و قرمزی زبان میشود.
عفونت از طریق خرده قطرههای آزاد شده در زمان سرفه یا عطسه از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.

عوامل تشدید کننده خطر
احتمال ابتلای کودکان بین 5 تا 15 سال به مخملک، نسبت به دیگران بیشتر است. باکتری به وجود آورنده بیماری، به آسانی بین افراد در تماس با بیمار مانند اعضای خانواده یا همکلاسیها پخش میشود.
عوارض احتمالی
چنانچه مخملک، درمان نشود، باکتری ممکناست قسمتهای زیر را نیز درگیر کند:
• لوزه
• ریهها
• پوست
• کلیه
• خون
• گوش میانی
مخملک، به ندرت میتواند منجر به تب رماتیسمی شود، وضعیتی جدی که میتواند بر اندامهای زیر اثرگذار باشد:
- قلب
- مفاصل
- سیستم عصبی
- پوست

تشخیص
پزشک در حین معاینه برای تشخیص بیماری، اقدامات زیر را انجام خواهد داد:
- بررسی وضعیت زبان، لوزه و گلوی کودک
- لمس گلوی کودک برای تشخیص برجسته شدن گرههای لنفاوی قرار گرفته در گلو
- بررسی ظاهر و بافت کهیر پوستی به وجود آمده بر روی پوست کودک
- کشت ترشحات گلو
این آزمایش برای تشخیص باکتری میکروبی مهم است، چرا که وضعیتهای بسیاری میتواند موجب علائم و نشانههای مخملک شوند و این بیماریها ممکناست به درمانی متفاوت احتیاج داشته باشند. چنانچه هیچ باکتری میکروبی وجود نداشت، بنابراین عوامل دیگری مسبب بیماری هستند.

درمان
اگر کودک دچار مخملک شده باشد، پزشک برای درمان آنتیبیوتیک تجویز خواهد کرد. باید توجه داشت که کودک داروها را کامل مصرف کند. کامل نکردن دوره درمان، ممکناست موجب شود باکتری به طور کامل از بین نرود و خطر بروز پیامدها را افزایش دهد.
کودک میتواند 24 ساعت بعد از شروع مصرف آنتیبیوتیکها و اگر تب نداشت به مدرسه برگردد.
نکاتی که لازم است به منظور مراقبت بهتر و بهبودی سریعتر در منزل رعایت کنید.
- بهتر است برای کودک غذاهای نرم و آبکی مثل سوپ تهیه کنید تا کودک میل بیشتری به غذا خوردن داشته و در حین خوردن دچار مشکل بلع نشود.
- سعی کنید در طول دوره درمانی آنتی بیوتیک کودک آب کافی بنوشد تا از کم آبی بدن جلوگیری شود.
- اگر کودک به سنی رسیده که میتواند قرقره کند. بهتر است محلول آب نمک در اختیار کودک قرار دهید تا آن را قرقره کند. این کار به کاهش گلو درد و آسیب کمک خواهد نمود.
- برای حفظ رطوبت هوا و جلوگیری از خشک شدن گلوی کودک بهتر است از دستگاه مرطوب کننده خانگی هوا استفاده کنید.
- نحوهی شستن دست با آب ولرم و صابون را به فرزندانتان نشان دهید.
- به عنوان یک قانون کودک نباید لیوان نوشیدنیاش را با همکلاسی و دوستان شریک شود. این شامل شریک شدن در غذا نیز هست.
- به کودک بیاموزید در هنگام عطسه یا سرفه دهانش را بپوشاند تا از پخش شدن جرم در هوا جلوگیری به عمل آید.
- چنانچه فرزندتان تب اسکارلت گرفت ترجیحا لیوان آب، ظروف غذا و در صورت امکان اسبا بازی هایش را با آب ولرم و صابون بشویید.
- در داخل محیط منزل از سیگار کشیدن و استفاده از مواد شوینده بپرهیزید.
- با نظر پزشک برای کنترل تب و کاهش درد گلو میتوانید از داروهایی مثل ایبوپروفن یا استفامینوفن استفاده کنید.
- کودکان بالاتر از 4 سال میتوانند قرص جویدنی مصرف نمایند.
مراجعه به پزشک
- تب 38.9 درجه و بالاتر
- ورم و درد غده های گردن
- جوش یا کهیر قرمز
- سایر موارد نگران کننده و یا اورژانسی