مدیریت بیماری
برداشتن پولیپ روده بزرگ (پولیپکتومی)
جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) روشی است که برای از بین بردن پولیپ از داخل روده بزرگ استفاده میشود. پولیپ تجمع غیرطبیعی از بافت است. این روش نسبتاً غیرتهاجمی است و معمولاً همزمان با کولونوسکوپی انجام میشود.
دلایل انجام روش
بسیاری از تومورهای روده بزرگ قبل از بدخیمی (سرطان) به عنوان رشد خوشخیم (غیر سرطانی) ایجاد میشوند.
ابتدا کولونوسکوپی برای تشخیص وجود هرگونه پولیپ انجام میشود. در صورت تشخیص، جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) انجام میشود و بافت برداشته میشود. بافت مورد بررسی قرار میگیرد تا مشخص شود که این رشد سرطانی، پیش سرطانی یا خوشخیم است. این میتواند از سرطان روده بزرگ جلوگیری کند.
پولیپها اغلب با علامتی همراه نیستند. با این حال، پولیپهای بزرگتر ممکن است باعث موارد زیر شوند:
- خونریزی از انتهای روده بزرگ
- درد شکم
- بینظمی حرکات روده
جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) نیز به تسکین این علائم کمک میکند. این روش در هر زمان که پولیپها در طی کولونوسکوپی کشف میشود، لازم است.
نحوه آمادگی پیش از انجام روش
برای انجام کولونوسکوپی، پزشک نیاز دارد روده بزرگ کاملاً پاک و عاری از هرگونه انسداد بینایی باشد. به همین دلیل، از شما خواسته میشود که یک یا دو روز قبل از عمل، روده خود را کاملا تخلیه کنید. این ممکن است شامل استفاده از ملینها، تنقیه و داشتن یک رژیم غذایی شفاف باشد.
قبل از جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی)، توسط یک متخصص بیهوشی معاینه میشوید، او بیهوشی را برای این روش تجویز میکند. آنها از شما میپرسند که آیا قبلاً واکنش بدی نسبت به بیهوشی داشتهاید یا خیر. پس از آماده شدن و پوشیدن لباس بیمارستان، از شما خواسته میشود که دراز بکشید و زانوها را به سمت سینه بکشید.
این روش میتواند نسبتاً سریع انجام شود. بسته به هرگونه مداخله معمولاً فقط بین 20 دقیقه تا 1 ساعت طول میکشد.
نحوه انجام روش
جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) معمولاً همزمان با کولونوسکوپی انجام میشود. در طی کولونوسکوپی، کولونوسکوپ به راست روده وارد میشود تا پزشک بتواند تمام قسمتهای روده بزرگ را ببیند. کولونوسکوپ یک لوله بلند، نازک و انعطاف پذیر است که در انتهای آن یک دوربین و یک چراغ قرار دارد.
کولونوسکوپی در بعضی کشورها به طور معمول برای افرادی که بیش از 50 سال سن دارند برای بررسی هرگونه رشد که میتواند نشان دهنده سرطان باشد ارائه میشود. معمولا اگر پزشک در حین کولونوسکوپی پولیپ را کشف کند، به طور همزمان جراحی جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) را انجام میدهد.
روشهای مختلفی وجود دارد که میتوان از آن طریق جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) را انجام داد. اینکه پزشک شما چه روشی را انتخاب کند بستگی به نوع پولیپ در روده بزرگ دارد.
پولیپها میتوانند کوچک، بزرگ، چسبیده یا به شکل ساقه باشند. پولیپهای بیحرکت صاف هستند و ساقه ندارند. پولیپهایی که به شکل ساقه هستند مانند قارچ رشد میکنند. برای پولیپهای کوچک (قطر کمتر از 5 میلیمتر) میتوان از پنس بیوپسی برای برداشتن آن استفاده کرد. پولیپهای بزرگتر (قطر تا 2 سانتیمتر) را میتوان با استفاده از یک بند آن را جدا کرد.
در جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) با استفاده از بند، پزشک یک سیم نازک را در پایین پولیپ حلقه میکند و برای قطع رشد از گرما استفاده میکند. سپس هر بافت یا ساقه باقیمانده کوتر میشود.
برخی از پولیپها، به دلیل اندازه، محل یا پیکربندی زیاد، از نظر فنی چالش برانگیزتر شناخته میشوند یا با افزایش خطر عوارض همراه هستند. در این موارد میتوان از روشهای دیگر استفاده کرد.
در یک روش، پولیپ از بافت زیرین با استفاده از تزریق مایعات قبل از انجام برش برداشته میشود. این تزریق مایعات اغلب از سرم نمکی ساخته میشود. هر بار یک قطعه پولیپ برداشته میشود که به آن برداشت قطعه قطعه میگویند. در روش دیگر مایع در اعماق ضایعه تزریق میشود و پولیپ به صورت یک تکه خارج میشود.
برای برخی از پولیپهای بزرگتر که از طریق آندوسکوپی قابل برداشت نیستند، ممکن است به جراحی روده نیاز باشد.
پس از برداشتن پولیپ، به آزمایشگاه آسیب شناسی ارسال میشود تا آزمایش کند که آیا پولیپ سرطانی است یا خیر. نتایج معمولاً یک هفته طول میکشد تا آماده شود، اما گاهی اوقات ممکن است بیشتر طول بکشد.
عوارض احتمالی
خطرات جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) میتواند شامل سوراخ شدن روده یا خونریزی مقعدی باشد. این خطرات برای کولونوسکوپی یکسان است. عوارض نادر است، اما در صورت بروز علائم زیر بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید:
- تب یا لرز، زیرا اینها میتوانند نشان دهنده عفونت باشند.
- خونریزی شدید
- درد شدید یا نفخ شکم
- استفراغ
- ضربان قلب نامنظم
نتایج روش
چشم انداز در پی انجام عمل جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) خوب است. این روش غیرتهاجمی است، فقط باعث ناراحتی خفیف میشود و شما باید طی دو هفته کاملا بهبود پیدا کنید.
با این حال، چشم انداز کلی شما با آنچه در نتیجه جراحی برداشتن پولیپ (پولیپکتومی) کشف شده است، تعیین میشود. روند هرگونه درمان بیشتر با توجه به خوشخیم بودن، سرطان یا پولیپ بودن شما تعیین میشود.
- اگر خوشخیم باشند، کاملاً محتمل است که دیگر نیازی به درمان نباشد.
- اگر پیش سرطانی باشند، احتمال جلوگیری از سرطان روده بزرگ وجود دارد.
- اگر سرطانی باشند، سرطان روده بزرگ قابل درمان است.
درمان سرطان و موفقیت آن به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله اینکه سرطان در چه مرحلهای است. پزشک برای تشکیل یک برنامه درمانی با شما همکاری خواهد کرد.
در حالی که به دنبال برداشتن پولیپ کوچکتر، معمولاً درد کمی وجود دارد، اگر برداشتن آن گسترده بوده درد شما شدید است، ممکن است داروی مسکن تجویز شود. اگر بدون نسخه پزشک مطب را ترک کردهاید اما دردی را تجربه میکنید، با مطب پزشک تماس بگیرید تا علائم خود را مطرح کنید.
خطرات پولیپکتومی مشابه کولونوسکوپی است و میتواند شامل خونریزی مقعدی و سوراخ شدن روده باشد. اگرچه این عوارض نادر قلمداد میشوند، اما در صورت مشاهده علائم نامطلوب زیر باید سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید:
- تب یا لرز
- خونریزی شدید (هر بار بیش از یک قاشق چای خوری)
- درد شدید شکم یا نفخ شکم
- استفراغ
- سبکی سر، گیجی یا غش کردن
- سایر علائم نگران کننده
نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.
- با مشورت پزشک خود از رژیم غذایی سالم و متعادل حاوی انواع میوهها، سبزیجات، حبوبات، پروتئین، ماهی، غلات کامل استفاده کنید.
- مصرف فیبر در رژیم غذایی را افزایش دهید. از موادی مانند نان سبوسدار، میوهها و سبزیجات میزان کافی در روز استفاده کنید.
- با مشورت پزشک میتوانید از مکملهای حاوی فیبر استفاده نمائید.
- از مصرف نوشیدنیهای الکلی اجتناب کنید.
- 2 تا 3 هفته بعد از عمل میتوانيد فعاليتهای عادی را از سر بگيريد.
- برای جلوگيری از درد و تحريك، به مدت طولانی رانندگی نكنيد.
- سعی کنید با نظر پزشک خود، فعالیتهایی مانند پیادهروی را در برنامه روزانه خود قرار دهید.
- برای یک یا دو هفته بعد از عمل، حمام نشیمنگاهی را 3 تا 4 بار در روز و بعد از هر بار اجابت مزاج انجام دهید و محل را خشك كنيد (داخل لگن آب گرم بريزيد و ۲۰-۱۰ دقيقه داخل آن بنشينيد).
- جهت بهبود دفع ادراری پس از عمل جراحی، مایعات فراوان مصرف کنید و در صورت عدم دفع ادرار با پزشک خود مشورت کنید.
- بهداشت اطراف مقعد را رعایت کنید و ناحیه را به آرامی با آب گرم شسته و خشک کنید.
- به محض احساس تمایل به دفع، عمل دفع را انجام داده و در ساعات معینی از روز اجابت مزاج داشته باشید.
- به هنگام اجابت مزاج، فشار بیش از اندازه وارد نیاورید.
- از نشستن به مدت طولانی پرهیز کنید.
- در محلهای سفت و مرطوب ننشينيد زیرا رطوبت سبب خارش و تحريك ناحيه ركتوم میشود.
- از استعمال سیگار و سایر دخانیات اجتناب کنید.
- برای برطرف کردن اسپاسم عضلانی و درد در اطراف مقعد، باید حوله گرم روی محل بگذارید.
- در صورت تجویز آنتیبیوتیک، طبق دستور پزشک در فواصل معین و یک دوره کامل مصرف کنید.
- جهت تسکین درد از داروهای ضد درد طبق تجویز پزشک مصرف کنید.
- از مصرف داروها و مکملها بدون اطلاع پزشک و به صورت خودسرانه اجتناب کنید.
- جلسات ملاقات با پزشک و انجام معاینات خود را به طور منظم پیگیری کنید.
در صورت مشاهده موارد زیر به بیمارستان و یا پزشک مراجعه کنید
- بروز علائم و درد جدید و پیشرونده
- خونریزی در ناحیه ی مقعد و راست روده (وجود خون در مدفوع)
- درد شدید شکمی
- تب بالا
- حالت تهوع و استفراغ
- عدم بهبودی پس از گذشت مدت تعیین شده
- سایر موارد نگران کننده و یا اورژانسی